KUTSAL AYLAR

İslam dininde kutsal olan aylar,Recep-Şaban-Ramazan'dır.
Recep ; "bir kimseyi heybetinden dolayı ululamak ve tazim etmek manalarına gelir ." (Hicri takvimin 7.ci ayıdır)
Recep,ayında araplar putlarına kurbanlar keserlerdi.Kutsal sayarlardı.İslamdan sonra da bu kutsallık devam etti.

Şaban,sözlükte “dağılmak, gruplara ayrılmak” anlamındaki "şa‘b" kökünden türeyen şa‘bân kelimesi,yani şa'ban ayı, kamerî yılın Receb ayından sonra, Ramazandan önce gelen sekizinci ayının adıdır ve dinî gelenekte önemli bir yeri olan üç ayların da ikincisidir. (Hicri takvimin ise,8.ci ayıdır.)
Savaşmanın yasak olduğu haram aylardan biri olan Receb'den sonra silâhlı baskınlar için kabilelerin gruplar halinde dağılması sebebiyle bu isimle anılmıştır.
Ramazan kelime olarak, güneşin sıcaklığının şiddetinden dolayı havanın,ortamın gayet çok ısınmasıanlamına gelir ki ,böyle çok kızgın,ısınmış yere “ramda” denir. “Ramazan” kelimesi de“ramda” mastarından gelen ve “yanmak” manasına gelir. Yani kızgın yerde yalın ayak yürümekle yanmak demektir.
Bu aya “Ramazan” denmesinin bir sebebi; bu ayda,geçmiş günahların,bu ayda yapılan ibadetlerle,oruçla yakıldığı,affedildiği anlamına gelir..
Bu ayda tutulan oruçla,açlık ve susuzluğun hararetinden ıstırap çekilir. Veyahut oruç hararetinden günahlar yakılır.

Ramazan ayı hicri takvimde 9.cu aydır.Bu ayı önemli ve kutsal kılan en önemli şey ise,bu ayda Kur'an-ı Kerim'in,inmeğe,gelmeğe,nazil olmağa başlamasıdır.Bununla birlikte ,"bin aydan daha hayırlı olan KADİR gecesinin" bu ayın içerisinde olmasıdır.
Bu ayın kutsal olmasının bir başka önemi de ,bu ayda "ORUÇ" ibadetinin yapılmasıdır.
Allah sadece bu ayda oruç tutulmasını farz kılmıştır.Bu ayın dışında olan günlerde tutulan oruçların tamamı farz değildir.Yani Allah'ın kesin emri değildir.Bunu bildikten sonra,isteyen istediği gün ve ayda oruçlar tutabilir.Bir sakıncası da yoktur.Hatta 5 vakit namaz ve bayram namazının dışındaki namazlar da, Allah'ın emri olarak farz değildir.Fakat isteyen istediği zamanda (sakıncalı vakitler hariç) namazlar kılabilir.Buna "nafile" namazlar denir.

Bu kutsal aylardan başka, üç tane daha ay vardır ki,bunlar,Muharrem,Zilkade ve Zilhicce aylarıdır.Bunlar Recep ayı ile birlikte eşhar-ı hurum=haram ayları olarak adlandırılır.Bu aylarda savaşmak yasaklanmıştır.

Muharrem, Arapça bir kelime olup, kelime kökü itibarıyla "haram"dan türemiştir. Sözcük karşılığı, haram olan, yasaklanan anlamındadır. Araplar, İslamiyet öncesi dönemde de bu ayda savaş yapmazlardı.Yasak sayarlardı.
Bu ay,aynı zamanda Yahudiler ve eski İranlılarca da kutsal sayılırdı.Hatta Yahudiler bu ayın 10.cu günü oruç tutarlar.Bu günde Musa a.s.ın,Fravundan kurtulması günü olarak saydıkları için,oruç tutarlardı.
Muharrem ayı ile ilgili pek çok rivayetler var ama, hiçbirinin belgeye dayanan ,belgelerle ispatlanmış bir yanı yoktur.(Hz.Hüseyin ve arkadaşlarının katledilmeleri hariç )

Bir de bu ayda "AŞURE" günü vardır ki,Aşure, (Aşura) Arapça’da 10.cu gün manasına gelen "aşara" kelimesinden türemiştir. Kelimenin Sâmî diller arasında ortak bir kelime olduğu düşünülmektedir. Ayrıca, Musevilik inancında Büyük Kefaret Günü (Hz.Musa ve O'na inananların,Fravunun zulmünden kurtuldukları gün) olarak kullanılmıştır.
Bize gelen şekliyle de,bu anlayış ve inanış, Musevilikten gelmiştir.Bu günde,yani Muharremin 10.cu gününde çeşitli tahıllardan harmanlanmış,karıştırılarak pişirilmiş bir tatlı yapılarak ikramlarda bulunur ki,bu tamamen Musevi inancında olan bir gelenektir.
Bu ayda oruç tutmak kesinlikle FARZ değildir.Ama isteyen islami oruç tutma kurallarına uygun olarak oruç tutabilir. (Çünkü bazıları,Kerbela olayını anmak için,Hz.Hüseyin ve arkadaşlarının susuzluk çekerek öldüklerine inanarak,onları anmak için, bu günde sadece su ve su cinsinden birşey içmeyerek oruç tutarlar ki,buna asla oruç denmez)

Zilkade ayı,Kamerî ayların on birincisidir. Câhiliye devri Arapları tarafından hurmaların olgunlaşması ve mahsulün toplanması mânâsında kullanılmaktaydı.Hasat ayıdır.Bu nedenle bu ayda da savaş yapılmazdı.Haram olan aylardandır.

Zilhicce ayı,hicri,kameri yılın 12.ci ayıdır.Bu ayı kutsallaştıran ise,bu ayın 10.cu gününün Kurban bayramı olmasıdır.Bundan önceki günler de Kurban bayramına saygıdan dolayı kutsal sayılır.
Bu ayın 9.cu günü,Hac ibadetinin şartlarından biri olan Arafatta "VAKFE" de durma zamanıdır ki,bu güne "AREFE" günü denir.

Hamza SARI